Kierowca tira w Niemczech bez języka poradzi sobie na trasie, jeśli zna kilkadziesiąt słów związanych z bramą, rampą i dokumentami, a ofertę wybierze tak, żeby dyspozytor rozmawiał z nim po polsku. Pełna swoboda w niemieckim nie jest do tego potrzebna. Potrzebny jest za to porządek: wiesz, które sytuacje się powtarzają, i masz na każdą gotową odpowiedź. Poniżej opisujemy, jakie oferty na ciągnik z naczepą warto brać pod uwagę i co dokładnie trzeba umieć powiedzieć. Zestaw słów jest krótki, więc opanujesz go w kilka wieczorów.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie oferty dla kierowcy tira w Niemczech nie wymagają niemieckiego?
- Jakie minimum słów wystarczy na bramie i rampie?
- Jak ogarnąć dyspozytora i dokumenty bez języka?
- Jakie są najczęstsze pytania o tira bez znajomości języka?
- Co zrobić po przeczytaniu?
Jakie oferty dla kierowcy tira w Niemczech nie wymagają niemieckiego?
Takie, w których zlecenia przychodzą po polsku, a trasa jest przewidywalna. Tir, czyli ciągnik siodłowy z naczepą, jeździ między kilkoma stałymi punktami, więc bramy i rampy zaczynasz rozpoznawać już po tygodniu. Sprawdź dane z ogłoszenia i szukaj opisów, które podają język kontaktu z dyspozytorem i mówią, czy klienci się powtarzają.
To właśnie powtarzalność robi różnicę, więc przed wysłaniem CV sprawdź w ofercie cztery rzeczy:
- język, w którym dyspozytor wydaje zlecenia
- liczba punktów rozładunku w ciągu dnia
- stali albo zmienni klienci
- adresy podawane pisemnie, a nie tylko na słuch
Weźmy dla przykładu dwie poglądowe oferty. W pierwszej jeździsz z jednego zakładu do drugiego, zlecenia dostajesz wiadomością po polsku, a na bramie widzisz tych samych portierów. W drugiej codziennie odwiedzasz kilkanaście sklepów, a adresy podaje dyspozytor przez telefon po niemiecku. Obie to praca na tirze, ale pierwsza wymaga kilku powtarzalnych zwrotów, a druga pełnej komunikacji z nowymi ludźmi. Najmniej rozmów jest w transporcie między dwoma stałymi zakładami, gdzie za każdym razem ten sam człowiek przyjmuje ten sam towar. Dystrybucja do wielu klientów jest trudniejsza, bo na każdej rampie czeka inna osoba i inny sposób załatwiania formalności. Jeśli dopiero zaczynasz, wybierz pierwszą ofertę, a drugą zostaw na czas, gdy się osłuchasz.
Jak system 2/2 pomaga w nauce?
Dwa tygodnie w domu to czas na powtórki i spokojną naukę, a dwa tygodnie w trasie to okazja do wypróbowania tego, co umiesz. Szczegóły systemu opisujemy na stronie praca kierowcy CE w systemie 2/2. Załóżmy poglądowo, że w domu uczysz się po 20 minut dziennie: w ciągu dwóch tygodni daje to ponad cztery godziny nauki, zanim wrócisz na trasę.
Jakie minimum słów wystarczy na bramie i rampie?
Około trzydziestu słów i kilkanaście gotowych zdań. Wystarczy tyle, żeby przywitać się z portierem, powiedzieć, po co przyjechałeś, usłyszeć, którą bramę masz zająć, i odebrać dokument z podpisem.
Zacznij od słów, które widzisz na tablicach i słyszysz przy każdym wjeździe. „Tor” to brama, „Rampe” to rampa, „Ladung” to ładunek, a „Lieferschein” to dokument dostawy, który trzeba podpisać. „Unterschrift” znaczy podpis, „Stempel” pieczątka, „Pause” przerwa, a „Wartezeit” czas oczekiwania. Z przerwą wiąże się zasada, którą znasz z przepisów: według rozporządzenia 561/2006 po 4,5 godzinach jazdy robisz przerwę co najmniej 45 minut. Do tego dochodzą czasowniki, które usłyszysz od magazyniera: „warten” to czekać, „fahren” jechać, „parken” parkować. Nie musisz ich odmieniać ani układać z nich pełnych zdań, bo rozumienie pojedynczych słów w kontekście wystarcza w zupełności. Liczy się to, żebyś po usłyszeniu „Tor drei” wiedział, że chodzi o bramę numer trzy.
Rozumienie ważniejsze niż mówienie. Zobacz, jak może wyglądać krótka rozmowa. Podjeżdżasz pod bramę zakładu, portier mówi „Guten Morgen, Lieferschein bitte”, a Ty podajesz dokument i numer zlecenia. Słyszysz „Tor drei, Rampe zwei”, więc jedziesz do bramy numer trzy. Magazynier każe czekać słowem „Warten” i po kilkunastu minutach oddaje podpisany dokument. W całej wymianie padło kilka słów, a Ty znasz je z tego artykułu. To przykład poglądowy, ale większość dni na stałej trasie wygląda podobnie.
Jak powiedzieć, że czegoś nie rozumiesz?
Naucz się trzech zdań i używaj ich bez wstydu:
- Ich verstehe nicht, czyli nie rozumiem
- Noch einmal, bitte, czyli jeszcze raz, proszę
- Langsamer, bitte, czyli wolniej, proszę
Prośba o powtórzenie jest czymś zupełnie zwyczajnym, a spokojny ton robi więcej niż akcent. Kto zna te trzy zdania, rzadko stoi bezradnie przy okienku. Liczby od jednego do dwudziestu i pełne godziny wystarczą na większość rozmów o bramach, numerach zleceń i terminach, a cały zestaw zwrotów zebraliśmy w artykule 50 zwrotów na rampie.
Jak ogarnąć dyspozytora i dokumenty bez języka?
Według praktyki w transporcie dyspozytor jest Twoim głównym kontaktem, więc to od niego zależy, ile niemieckiego naprawdę potrzebujesz. Jeśli macie kontakt po polsku, a zlecenia dostajesz wiadomością lub w aplikacji, większość dnia mija bez żadnego niemieckiego zdania. Możesz poprosić, żeby adresy i godziny były zapisane, a nie podawane na słuch.
Przy dyspozytorze mówiącym po niemiecku przygotuj kartkę: „Wohin?” (dokąd), „Wann?” (kiedy), „Welche Nummer?” (jaki numer). Pokaż ją, gdy rozmowa idzie za szybko.
Przed pierwszą trasą poproś dyspozytora o jedno zlecenie opisane krok po kroku: adres, godzina, numer bramy, osoba kontaktowa. Zapisz je i porównaj z tym, co usłyszysz na miejscu. Po kilku takich zleceniach rozpoznasz schemat i zobaczysz, które słowa padają za każdym razem. Według tej samej zasady możesz prowadzić własny notes z danymi z każdego załadunku, żeby następnym razem wiedzieć, czego się spodziewać.
Co zrobić, gdy dostaniesz wiadomość po niemiecku?
Nie zgaduj, tylko wykonaj cztery kroki:
- przepisz albo sfotografuj tekst
- sprawdź go w tłumaczu
- odpisz krótko i potwierdź adres, godzinę oraz numer zlecenia
- zadzwoń do dyspozytora, jeśli coś się nie zgadza
Nie ruszaj w drogę na własną rękę, gdy dane się różnią, bo to Ty odpowiadasz za dostawę pod właściwy adres. Gotowe scenariusze rozmów znajdziesz w artykule gotowe dialogi z dyspozytorem.
Które dokumenty trzeba rozpoznawać po nazwie?
Przede wszystkim list przewozowy CMR i dokument dostawy, bo to je podpisujesz i oddajesz codziennie. Według zapisów na dokumencie sprawdź przed każdym podpisem liczbę palet, nazwę towaru i miejsce rozładunku, a jeśli czegoś nie rozumiesz, poproś o wyjaśnienie. Słownictwo przewozowe zebraliśmy w tekście CMR po niemiecku.
Jakie są najczęstsze pytania o tira bez znajomości języka?
Poniżej odpowiedzi na pytania, które padają najczęściej.
Dotyczą tego, czy bez niemieckiego w ogóle warto zaczynać, i co mówić, gdy rozmowa robi się trudniejsza niż zwykle.
Czy da się pracować na tirze, znając tylko podstawowe zwroty?
Tak, jeśli oferta zapewnia kontakt po polsku i stałe trasy. W takiej pracy podstawowe zwroty wystarczają Ci na bramie, a resztę załatwia dyspozytor. Z czasem możesz dokładać kolejne słowa, na przykład nazwy dokumentów i części naczepy.
Czy na kontroli ktoś porozmawia ze mną po polsku?
Nie zakładaj tego. Miej dokumenty pod ręką, wykonuj polecenia spokojnie, a gdy czegoś nie rozumiesz, powiedz to i poproś o kontakt z firmą. Najbardziej chroni Cię spokój i komplet dokumentów.
Ile można zarobić jako kierowca tira bez języka?
Nie ma osobnej stawki za brak języka. Wypłata zależy od systemu pracy, oferty, klasy podatkowej i diet, a dokładne netto policzysz w kalkulatorze netto kierowcy CE.
Co zrobić po przeczytaniu?
Wypisz na kartce słowa z tego artykułu i naucz się ich na pamięć.
Potem zajrzyj do aktualnych ofert pracy dla kierowców CE i wybierz taką, która podaje język kontaktu z dyspozytorem. Dwie lub trzy oferty porównaj ze sobą, zanim wyślesz CV. Kiedy zaczniesz już pracę, nie oczekuj, że wszystko zrozumiesz od pierwszego dnia. Pierwszy tydzień służy do oswojenia się z rytmem bram, rozmów i dokumentów, a po miesiącu większość z nich będzie dla Ciebie rutyną, którą sam możesz opisać nowemu koledze. Dobry plan nauki pomaga w tym więcej niż jednorazowy intensywny kurs, o czym piszemy w artykule nauka niemieckiego dla kierowców.
Co jeszcze warto przeczytać?
Przeczytaj też: praca bez niemieckiego w Niemczech oraz dzień kierowcy plandeki bez języka.
